IJzerinjectie biggen: (hoe) kunnen we die vervangen?

big fortiboost eten

Hoeveel biggen geef jij per week een ijzerinjectie? Ter illustratie: heb je een bedrijf met 500 zeugen dan gaan er wekelijks ongeveer 300 biggen door je handen voor een ijzerinjectie.

IJzer spuiten is een omvangrijke klus die wekelijks terugkomt, waarbij de foutkans reëel is. Maar ook een klus die essentieel is voor vitale biggen, die goed eten en groeien. Voor een goed rendement. Kan het anders, beter en/of gemakkelijker?

Waarom de ijzerinjectie?

Zonder ijzer geen gezonde big. Daar kunnen we stellig over zijn. IJzer is de belangrijkste bouwsteen van hemoglobine, een eiwit in de rode bloedcellen dat nodig is om zuurstof te vervoeren door het lichaam. Bij een tekort aan hemoglobine is het zuurstoftransport door het lichaam te laag. Met alle gevolgen van dien.

Gevolgen van een ijzertekort bij biggen:

  • Te weinig zuurstof in het lichaam, geen reserve;
  • Witte biggen;
  • Afname voeropname;
  • Groeiachterstand;
  • Gezondheidsproblemen;
  • Verminderde weerstand bij ziekte.

Toen varkens nog buiten rond scharrelden, kregen zij voldoende ijzer binnen via het wroeten in de grond. Nu we varkens door schaalvergroting en met het oog op diergezondheid binnenhouden, is het onmogelijk voor hen om ijzer via grond op te nemen. Vandaar de ijzerinjectie rond de derde dag na de geboorte. Althans, zo wordt het veelal uitgelegd.

Kunnen we de ijzerinjectie vervangen?

Waarom geven we ijzer niet via het voer? De big merkt er niets van en het scheelt een handeling, dus tijd. Dat klinkt eenvoudiger dan het daadwerkelijk is. Daarom hebben we deze optie in de praktijk laten onderzoeken met het oog op diergezondheid en dierwelzijn maar ook arbeidsgemak en rendementsverbetering voor de varkenshouder. Hieronder nemen we je mee in het onderzoek en de resultaten.

Het onderzoek: de proefopzet

Voor de proef zijn vier onderzoeksgroepen gestart met 14 zeugen met ieder 12 biggen, ofwel 168 biggen per proefgroep. De biggen krijgen het vloeibare biggenvoer Forti Boost met of zonder ijzer. We hebben voor Forti Boost gekozen omdat biggen dit vloeibare voer goed en snel opnemen. Daarnaast varieert tussen de proefgroepen de hoeveelheid ijzer via de injectie. Zie het schema hieronder:

De dosering ijzer aan Forti Boost bedraagt 40 liter goed opneembaar ijzerchelaat op 900 liter Forti Boost. In de derde kolom staat de hoeveel ijzer die de biggen per proefgroep krijgen via een injectie.

  • De biggen zijn gevolgd vanaf de geboorte tot 25 kg lichaamsgewicht.
  • In elke afdeling zijn 21 biggen individueel gevolgd op gewicht en bloedwaarden.
  • Van deze biggen zijn op 4 momenten bloedmonsters genomen.
  • De rest van de biggen is per toom of per hok gewogen.
  • Per proefgroep is de voeropname van Forti Boost, vast voer tijdens het zogen en een week na het spenen gemeten.

De onderzoeksresultaten

Het onderzoek laat een aantal (opmerkelijke) zaken zien:

Hogere bloedwaarden

Forti Boost met ijzer en ijzerinjectie 200 mg (FB+ 200mg) geeft het meest ideale Hemoglobinegehalte in het bloed. Dit geldt ook voor de ontwikkeling van de rode bloedcellen en de hematocrietwaarde (HTC). FB+ 200 mg, draagt bij aan een optimale situatie voor zuurstoftransport.

Uniformere koppels en een hogere startgroei

Normaal gesproken blijven de zwaarste biggen de zwaarste biggen tijdens deze periode en de lichtste biggen blijven de lichtste. Opvallend genoeg blijkt het groeiproces bij ijzertekort anders te verlopen. De FB+-groep laat dit duidelijk zien. Tijdens het spenen waren de zwaarste biggen uit deze groep op dag 13 een van de lichtste en andersom. Dit zou betekenen dat ijzer van invloed is op het groeipatroon van de biggen. Het kan zijn dat de zware biggen meer moedermelk drinken en daardoor minder Forti Boost met ijzer eten waardoor zij onvoldoende ijzer opnemen. Dit in tegenstelling tot de lichtste biggen die, doordat ze minder moedermelk krijgen, eerder en gemakkelijker de Forti Boost met ijzer eten en zo voldoende ijzer binnenkrijgen en daardoor harder groeien.

De koppels die FB+ 200 mg krijgen, eten het gemakkelijkst vast voer tijdens het zogen. De kleine biggen krijgen gemakkelijker ijzer binnen voor een groeispurt en de zware biggen nemen genoeg ijzer op zodat ze niet terugzakken. Een tekort aan ijzer heeft een negatief effect op de voeropname. De biggen die alleen ijzer via Forti Boost krijgen, laten tijdens het zogen de laagste opname van vast voer zien. Na het spenen is de opname hoger. Deze groep komt dus trager op gang.

De biggen die alleen ijzer krijgen via Forti Boost (FB+) of via Forti Boost en halve dosering via injectie van 100 mg (FB+ 100mg), laten een tragere startgroei zien. Opmerkelijk is dat de biggen bij het laatste weegmoment bijna net zo zwaar zijn als FB-200 mg. Het herstellend vermogen is dus goed.

ijzerinjectie voeropname en uitval biggen
Vast voeropname en uitval i.r.t. ijzergift

Lagere uitval door hogere weerstand.

Dat ijzertekort de activiteit en huidskleur beïnvloedt laten de FB+-biggen duidelijk zien. Deze biggen waren na het spenen minder actief. Ook de huidskleur was lichter ten opzichte van de controlegroep (FB-200 mg). De andere groepen weken nauwelijks af van de controlegroep.

We kunnen concluderen dat een hoge ijzerdosering de gezondheid van biggen bevordert. Ze zijn sterker en hebben een betere weerstand. Daarnaast gebruikt het lichaam ijzer voor de aanmaak van antilichamen.
Daarnaast laat het onderzoek zien dat de uitval binnen de groep FB+-200 mg maar liefst 7% lager is dan bij de controlegroep.

Meer rendement: bijna €35.000,- extra opbrengst

Het berekende voordeel per big bedraagt €2,16 ten opzichte van de controlegroep. Omgerekend bedraagt het voordeel per afdeling met 180 biggen zo’n €390,-.  Voor een bedrijf met 500 zeugen levert extra ijzer op jaarbasis €2,16 x 300 biggen x 52 weken = € 34.000,- extra op.

Conclusie

Hoewel de groep zonder ijzerinjectie (FB+) qua groei op het laatst helemaal bijgetrokken was, is het niet verstandig gebleken om een ijzerinjectie te vervangen door alleen een ijzertoevoeging via het voer.

Wil je meer weten? Stel je vraag via het onderstaande contactformulier.

Contact


  • Bericht